Het is mooi zonnig. De velden liggen er bruin en verlaten bij. Op het station net in Berlijn nog een paar Duitse kranten gekocht. Het grote nieuws is dat bondskanselier Merkel zich fel verzet tegen klimaatregelen van de Europese Unie. Ze zegt pal te gaan staan voor de traditionele Duitse industrie. Deze weken moet, nu een economische recessie zich aankondigt, blijken wat de mooie woorden van de afgelopen jaren over het klimaat daadwerkelijk waard zijn. De Duitse kranten herinneren eraan dat Merkel vorig jaar juli bij de G8-top nog ‘klimaatkampioen’ werd genoemd omdat de top afgesloten werd met een stevige verklaring over de klimaatcrisis.
Vorige week hielp ze al strengere milieudoelen voor de Europese auto-industrie om zeep. Wouter Bos laat het dezer dagen ook afweten. Er vindt dezer dagen parallel aan de VN-klimaatconferentie een top plaats in Polen van de Europese ministers van financiën om te besluiten over de financiële kanten van de aanpak van de klimaatverandering. Bos is op deze top niet verschenen. Hij heeft het te druk met de financiële crisis, aldus zijn woordvoerder. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Voor Vroege Vogels Poznan, Wouter Bos
James Hansen is één van ’s werelds bekendste klimaatwetenschappers. Afgelopen donderdag was hij in Nederland. Hij gaf interviews, sprak met Tweede Kamerleden en hield een scherp betoog op een congres in Rotterdam. Hij is ook een echte Amerikaan: tussen de sheets met eindeloze cijfers en grafieken toonde hij ook foto’s van z’n kleinkinderen. Hij wilde maar zeggen: hun toekomst staat op het spel. Zijn boodschap was ronduit alarmistisch: de klimaatwetenschap is tot nu toe te optimistisch geweest. Is de gangbare opvatting dat de concentratie CO2 in de atmosfeer nog vijf tot tien jaar kan stijgen (wat trouwens ook al erg kort is) - Hansen stelt dat er nu al te veel CO2 in omloop is. De uitstoot moet wereldwijd onmiddellijk omlaag. Zijn remedie is even simpel als ingrijpend: onmiddellijk stoppen met kolen. De bouw van nieuwe kolencentrales, zoals Nederland van plan is, zijn een gruwel voor hem. Diezelfde avond nog was ik in Delfzijl op een grote bijeenkomst tegen de bouw van een nieuwe kolencentrale door RWE in de Eemsmond. Een vertegenwoordiger van de PvdA, die de bouw steunt, confronteerde ik met de oproep van Hansen. “We moeten niet sneller gaan dan het electoraat kan bijbenen”, antwoordde hij. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Voor Vroege Vogels James Hansen, Poznan
Gisteren heeft Barack Obama zich voor het eerst sinds de verkiezingen uitgelaten over de klimaatcrisis. Ik keek er met veel belangstelling naar uit. Wat zouden zijn groene woorden uit de verkiezingsstrijd in de praktijk waard blijken te zijn? Zijn verklaring geeft werkelijk heel veel hoop, Obama lijkt zich de ernst en de omvang van de klimaatcrisis volledig te beseffen en formuleert concrete ambities. Hij wil de Amerikaanse uitstoot in 2050 met 80 procent reduceren. Voor 2020 stelt hij een reductie met 18 procent ten opzichte van het huidige nivo in het vooruitzicht. Hij kondigt aan jaarlijks 15 miljard dollar te gaan investeren in duurzame energie. En tegen de landen die in december in Poolse Poznan vergaderen over een wereldwijd klimaatakkoord zegt hij: ‘jullie werk is van grote betekenis. Zodra ik mijn ambt heb aanvaard kunnen jullie er zeker van zijn dat de Verenigde Staten intensief zal gaan deelnemen aan de onderhandelingen, om samen de wereld te leiden naar een tijdperk van wereldwijde samenwerking tegen de klimaatverandering’. Wat een verschil met Bush die al acht jaar lang deze onderhandelingen saboteert! Zou het dan toch kunnen gaan lukken: een akkoord in 2009 in Kopenhagen waarvoor over een maand in Poznan een mooi fundament gelegd wordt?
Wijnand Duyvendak Voor Vroege Vogels Barack Obama
China besloot onlangs ruim 230 miljard dollar extra te investeren in het spoorwegnet. Er komen extra hoge snelheidstreinen en de grote metropolen zullen veel beter per spoor ontsloten worden. De Chinese regering wil de binnenlandse economische vraag aanjagen, nu ze voorziet dat de buitenlandse vraag de komende jaren terug zal vallen. China kiest voor een Keynesiaanse politiek van extra overheidsinvesteringen om een forse terugval in de economische groei te voorkomen. Zo probeert de Chinese regering de gevolgen van de financiële crisis op de echte economie te beperken.
De financiële crisis is niet het resultaat van een ‘invisible hand’ en is ook geen onderdeel van de min of meer natuurlijke economische cycli. Deze crisis is gemaakt door mensenhanden en is het resultaat van bewust en onverantwoord handelen. Banken en financiële instellingen pompten veel te veel geld in de markt en verstrekten veel te royaal kredieten. Er is geen maat gehouden en op veel te grote voet geleefd, zeker in de Verenigde Staten. Er is krediet verleend op ondeugdelijk onderpand, geld uitgegeven op de pof.
Ook het krediet van de aarde raakt op. Het Wereld Natuur Fonds berekende de afgelopen maanden onze ‘ecologische voetafdruk’. Net als in financieel opzicht blijken we ook in ecologische zin op veel te grote voet te leven. De conclusie van de studie is glashelder: we putten onze planeet in hoog tempo uit. We verbruiken zoveel grondstoffen, vervuilen zo sterk, dat we binnenkort twee aardbollen nodig hebben. We teren heel snel in op onze reserves: de olie raakt in hoog tempo op, tropische bossen verdwijnen steeds sneller. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Artikelen en opiniestukken, Voor Vroege Vogels financiële crisis
Over vier weken start in het Poolse Poznan de VN-klimaatconferentie. Hier staat veel op het spel. Het klimaat verandert snel. De wereldwijde CO2-uitstoot stijgt ook nog steeds. Hij stijgt zelfs steeds sneller. We moeten met z’n allen deze stijging zien te beteugelen. Daarvoor zijn wereldwijde afspraken onontbeerlijk. In Poznan moeten deze afspraken ‘in de grondverf’ worden gezet. Als dat lukt, zouden een jaar laten in het Kopenhagen de onderhandelingen afgerond moeten kunnen worden. Faalt Poznan dan wordt het heel moeilijk in Kopenhagen.
De Rijke landen moeten het eens zien te worden met de ontwikkelingslanden. Alle deskundigen zijn het er wel over eens dat er alleen uitzicht is op een akkoord als de rijke landen het voortouw nemen én zelf ook het goede voorbeeld geven. Zij zijn immers de grote vervuilers. Nemen de rijke landen de leiding, dan zullen de ontwikkelingslanden ook hun bijdrage willen leveren. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Voor Vroege Vogels Poznan
Het is idioot. Ruud Grim is op zoek naar drie tot vijf miljoen euro en hij kan het niet vinden. Hij werkt bij het ruimtevaartinstituut gehuisvest op de TU Delft en houdt zich daar o.a. bezig met satellietregistraties van de bossen in de hele wereld. Vanochtend sprak ik met hem. Onderzoekers uit Wageningen hebben een in de wereld uniek systeem ontwikkeld om via satellietradars nauwkeurig het landgebruik en de koolstofbalans te kunnen monitoren - ook door het wolkendek heen. Zo kan je precies zien waar bos verdwijnt en waar grootschalig gekapt wordt en of er plantages geplant worden, of juist niet, terwijl dat wel de bedoeling was. Ook kan je zien of de bossen die we straks willen beschermen en nog wel staan, dat is niet vanzelfspreken. Dit systeem, naast andere systemen, zal onmisbaar zijn om de afspraken over behoud van de bossen te monitoren, die hopelijk straks op de VN-toppen in Poznan en Kopenhagen gemaakt gaan worden. Het verdwijnen van (tropisch) bos draagt voor maar liefst twintig procent bij aan CO2 uitstoot die mede verantwoordelijk is voor de klimaatverandering. Verder wordt door ontbossing het uitsterven van diersoorten versneld. Het behoud van de bossen - en grootschalige herbebossing! - komt gelukkig steeds meer het centrum te staan van de klimaatstrijd. Maar de paar miljoen die nodig is voor de satellietregistratie van de bossen is dan weer nergens te vinden. Ministeries van VROM en Ontwikkelingssamenwerking reageren niet pro-actief - om onduidelijke redenen. We hebben zitten brainstormen hoe deze impasse te doorbreken en waar mogelijk meer geld te vinden zal zijn. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Voor Vroege Vogels Ruud Grim
Gisteren heb ik officieel afscheid genomen van de Tweede Kamer. Hieronder vind je mijn afscheidsbrief aan de Kamervoorzitter en de speech die zij gisteren bij mijn afscheid hield.
Amsterdam 28 augustus 2008
Beste voorzitter, beste Gerdi,
De eerste helft van 2008 schreef ik tussen het kamerwerk door het boek “Klimaatactivist in de politiek”. Het boek is een pleidooi om snel tot een effectieve aanpak van de klimaatcrisis te komen. Daarvoor zijn, zo analyseer ik, ingrijpende politieke maatregelen nodig. Evenzeer vraagt de klimaatcrisis om een brede, open, in de maatschappij gewortelde klimaatbeweging.
Ik beschrijf in het boek hoe deze klimaatbeweging vorm zou moeten krijgen Ik doe dat mede aan de hand van mijn eigen politieke biografie: van actievoerder tot overtuigd parlementariër.
Naar mijn vaste overtuiging heeft een politicus de plicht zich te verantwoorden over zijn oude én zijn nieuwe inzichten – over de ontwikkeling in zijn denken. En niet na zijn pensioen, maar permanent.
De maatschappelijke tegenstellingen in de jaren tachtig waren scherp. Het engagement was groot. Er was bij velen een besef dat het mogelijk was samen de maatschappij te veranderen. Dat was positief en het is een gevoel dat we nu weer dringend nodig hebben, willen we de klimaatverandering kunnen stoppen. Maar ik wilde in het boek ook de negatieve ervaringen uit de jaren tachtig beschrijven. Om duidelijk te maken waarom ik er steeds meer voor koos binnen de kaders van de rechtstaat actie te voeren, en waarom ik mij meer en meer op beïnvloeding van het parlement ging richten. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Artikelen en opiniestukken, Uit de Tweede Kamer
Hieronder de inleiding van Wijnand Duyvendak bij de presentatie van zijn boek ‘Klimaatactivist in de politiek’.
Beste mensen!
De kinderen hadden deze zomer een computerspel mee op vakantie: Rollercoaster. Je bouwt er achtbanen mee. Eindeloos waren ze ermee in de weer. Afgelopen weken voelde ik me alsof ik zelf in een rollercoaster zat. Natuurlijk, zelf erin gestapt, met het versturen van de uitnodiging voor deze presentatie. Maar daarna: ging het op en neer, werd ik door elkaar geschud, hellingen werden steiler. Tot afgelopen donderdag – toen ik er maar even uitstapte. Ik wilde weer controle, met de voeten op de grond, autonomie.
Het begon met een mooi idee – met wat nog steeds een goed idee is: een boek schrijven over de klimaatcrisis.
Lees meer…
Wijnand Duyvendak Artikelen en opiniestukken
Hieronder het bericht over mijn aftreden dat ook de site van GroenLinks is geplaatst.
Wijnand Duyvendak treedt terug als Kamerlid
Op donderdag 14 augustus heeft Wijnand Duyvendak besloten om terug te treden als Tweede-Kamerlid voor GroenLinks. Hij deed dat na aanhoudende berichtgeving in de media over zijn rol bij acties in de jaren tachtig.
Duyvendak legde tijdens een persconferentie een verklaring af waarin hij onder meer het volgende zei.
“Sinds ik begin jaren tachtig politiek actief werd, heb ik me altijd verantwoord voor mijn acties.
Ik heb altijd geweten dat verantwoorden kwetsbaar maakt. Toch heb ik nooit de keuze gemaakt om mijn mond te houden. De Wijnand Duyvendak uit de jaren tachtig is een andere Wijnand dan degene die hier nu zit. Er zit een belangrijke overgang van soms ook illegale acties naar het beïnvloeden van parlementaire besluitvorming via maatschappelijke acties, die burgerlijke ongehoorzaamheid zo nodig niet schuwen. Ik dacht ‘Het moet echt anders’ en koos toen zeer bewust voor de parlementaire weg, ondersteund door acties.”
“We leven in een gemeenschap waarin we onze conflicten op een fatsoenlijke manier proberen te beslechten. Hier, in het parlement, moet het verschil gemaakt worden.”
“Dinsdagavond werd ik geconfronteerd met een nieuw gegeven waar ik me rot van schrok. Per e-mail kreeg ik een open brief waarin een oud-topambtenaar van EZ me schreef over bedreigingen die hij en zijn gezin hadden gekregen naar aanleiding van publicaties in het blad Bluf! Het NRC publiceerde daarover vandaag. Tot deze week heb ik daar niets van geweten en ik heb er, wellicht ten overvloede, ook geen enkele betrokkenheid bij gehad.” Lees meer…
Wijnand Duyvendak Uit de Tweede Kamer
Elke toekomstige president van de VS die het rampzalige klimaatbeleid van Bush wil keren, is veel dank verschuldigd aan Al Gore. Daarbij maakt het echter wel degelijk veel verschil of de opvolger van Bush een Republikein of een Democraat is.
Zoek op de sites van de Republikeinse presidentskandidaten Romney, Giuliani en Huckabee naar het woord ‘climate change’, en het resultaat is nul komma nul. De interesse van deze heren in energievraagstukken is beperkt tot de vraag hoe Amerika minder afhankelijk kan worden van de import van olie uit het instabiele Midden-Oosten. Alleen Republikein McCain heeft serieus nagedacht over klimaatverandering, die hij ‘a serious threat’ noemt. Reden overigens waarom McCain hard verketterd wordt door zijn Republikeinse concurrenten. Zoals Mitt Romney, die McCain op een verkiezingsbijeenkomst beschuldigde van het steunen van ‘radicale klimaatwetgeving’ en een ‘gigantische nieuwe energietax’. Daarmee inspelend op de allergie van veel Amerikanen voor alles wat naar radicaal, wetten en/of belasting neigt. McCain is ook degene die in 2003 samen met de democratische senator Lieberman een wetsvoorstel heeft ingediend voor een systeem van ‘cap-and-trade’, ofwel handel in broeikasemissierechten zoals Europa dat al kent. McCain zoekt de oplossing van het klimaatprobleem vooral in meer kernenergie.
Slechter dan onder Bush kan het Amerikaanse klimaatbeleid eigenlijk niet worden. Bush heeft niet alleen lange tijd ontkend dat er een klimaatprobleem bestaat, maar ook heeft hij altijd geweigerd zich vast te leggen op het verminderen van de CO2-uitstoot. Sinds hij in het Witte Huis zit, is de uitstoot in de VS alleen maar gestegen. Nergens ter wereld is de CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking zo hoog. Met Romney, Giuliani noch Huckabee is hier enige kentering in te verwachten. Zij betonen zich de wettige erfgenamen van Bush’ desastreuze beleid. McCain is ook op dit terrein weer de eigenzinnige kandidaat. Maar hoe eigenzinnig ook, ook zijn ambities vallen compleet in het niet bij die van de Democratische kandidaten. Lees meer…
Wijnand Duyvendak Uit de Tweede Kamer